Jak uwolnienie napięcia w ciele może przywrócić zdolność do miłości?
O bliskości, która zaczyna się od poczucia bezpieczeństwa w ciele
„Chciałabym być bliżej, ale coś mnie blokuje”.
Znasz to?
Wiele kobiet w dojrzałym wieku mówi często: „Jestem zmęczona”, „Nie mam już siły na napięcie”, „Chciałabym więcej spokoju w relacjach”.
To nie jest brak miłości ani brak gotowości do bycia blisko. Bardzo często to sygnał, że ciało ma za sobą długie lata trzymania emocji, odpowiedzialności, ról i oczekiwań.
Zdolność do bliskości nie znika.
Czasem po prostu potrzebuje, żeby ciało wreszcie mogło trochę odpocząć.
W pracy z ciałem widać wyraźnie, że miłość – rozumiana jako otwartość, zaufanie i bycie w relacji bez nadmiernej czujności – nie jest wyłącznie sprawą emocji czy decyzji. Jest także funkcją regulacji ciała i układu nerwowego. A ten potrzebuje jednego podstawowego warunku: poczucia bezpieczeństwa.
W kobiecym doświadczeniu miednica bywa też miejscem, w którym spotykają się różne role i oczekiwania: bycia „ogarniętą”, odpowiedzialną, dostępną, silną - często kosztem własnego czucia i odpoczynku.
Ciało, które długo było dzielne
Gdy ciało przez długi czas funkcjonuje w trybie mobilizacji, działa może i sprawnie, ale funkcjonuje w napięciu – łącząc pracę, relacje, troskę o innych i konieczność „ogarnięcia wszystkiego” – bardzo często nie ma już przestrzeni na miękkość.
Nie dlatego, że kobieta nie potrafi kochać czy być blisko, lecz dlatego, że organizm przyzwyczaił się do trzymania.
Już Alexander Lowen, twórca analizy bioenergetycznej, opisywał chroniczne napięcie mięśniowe jako formę ochrony – sposób, w jaki ciało zabezpiecza się przed nadmiarem emocji i bodźców. Taka „zbroja” pomagała przetrwać trudne etapy życia, ale z czasem zaczyna ograniczać swobodny przepływ uczuć.
W relacjach objawia się to często bardzo subtelnie:
- trudnością w rozluźnieniu się przy drugim człowieku,
- poczuciem dystansu mimo bliskości,
- szybkim zmęczeniem kontaktem,
- potrzebą kontroli albo wycofania, gdy robi się „za blisko”.
To nie są problemy z miłością.
To ciało, które długo było w gotowości.
Bliskość zaczyna się w ciele
Współczesne podejścia somatyczne i neurobiologiczne potwierdzają to, co od lat widać w praktyce.
Według Petera Levine stres i przeciążenie nie są jedynie wspomnieniem czy emocją, lecz zatrzymaną reakcją obronną w ciele. Jeśli organizm przez długi czas musiał „radzić sobie”, napięcie zostaje zapisane w mięśniach, oddechu i postawie.
Podobnie Bessel van der Kolk pokazuje, że ciało przechowuje pamięć relacyjną – to, czy bliskość była bezpieczna, czy wymagała ciągłej czujności.
BLISKOŚĆ i MIŁOŚĆ to też funkcje układu nerwowego, a ten potrzebuje jednego podstawowego warunku: żeby ciało mogło poczuć się choć trochę bezpiecznie i nie być w ciągłym napięciu.
Gdzie ciało najczęściej „trzyma” napięcie
W pracy z dojrzałymi kobietami napięcie najczęściej pojawia się w kilku obszarach:
- klatka piersiowa – jakby chroniąca serce i uczucia,
- przepona – wpływająca na oddech i regulację emocji,
- brzuch – miejsce lęku i napięcia autonomicznego,
- miednica (rozumiana tu jako obszar podbrzusza: dno miednicy, mięśnie i tkanki, a nie tylko struktura kostna) – związana z poczuciem bezpieczeństwa, intymnością i granicami.
U wielu kobiet napięcie w tych miejscach nie wzięło się znikąd. To często efekt lat bycia silną, odpowiedzialną i dostępną – nawet wtedy, gdy w środku było trudno.
Dlaczego napięcie utrudnia bliskość
Bliskość wymaga zdolności do:
- bycia w kontakcie z własnym ciałem i emocjami,
- tolerowania uczuć bez natychmiastowej kontroli,
- pozostawania w relacji bez ciągłej gotowości obronnej.
Tymczasem napięcie mięśniowe utrzymuje organizm w stanie czuwania. Układ nerwowy skupia się wtedy na ochronie, nie na więzi.
Jak pokazuje teoria poliwagalna Stephena Porgesa, relacja i bliskość są możliwe dopiero wtedy, gdy organizm przechodzi z trybu przetrwania do trybu regulacji.
Innymi słowy: ciało musi się uspokoić, zanim serce się otworzy.
Trzy łagodne drogi wspierania zdolności do miłości
Nie chodzi o intensywną pracę nad sobą ani o „otwieranie się na siłę”.
Dla wielu kobiet bardziej pomocne jest stopniowe puszczanie napięcia, które było trzymane przez lata.
- Drżenia neurogeniczne (TRE®)
Delikatne drżenia uruchamiane w bezpiecznych warunkach pomagają organizmowi rozładować napięcie obronne. To proces regulacyjny, nie emocjonalny wysiłek. - Oddech i miękki ruch klatki piersiowej
Swobodniejszy oddech i łagodny ruch przywracają czucie w obszarze serca i przepony, bez zalewania emocjami. - Uziemienie i kontakt z ciałem
Poczucie oparcia, ciężaru i stabilności pozwala ciału wyjść z trybu czuwania i wrócić do „tu i teraz”.
Co się zmienia, gdy ciało puszcza napięcie
Z doświadczenia pracy z dojrzałymi kobietami wynika, że gdy napięcie w ciele zaczyna się regulować, pojawiają się bardzo konkretne zmiany:
- większa swoboda w byciu blisko,
- mniej potrzeby kontroli w relacjach,
- więcej spokoju i zaufania w ciele,
- poczucie, że bliskość nie jest już wysiłkiem.
Miłość przestaje być zadaniem.
Staje się naturalnym skutkiem ulgi.
Z praktyki
Z mojej praktyki pracy z kobietami wynika, że kiedy ciało zaczyna puszczać napięcie – bez nacisku i bez pośpiechu – bliskość często wraca sama.
Nie przez analizę relacji, lecz przez stopniowe przywracanie ciału poczucia bezpieczeństwa.
Kobiety mówią wtedy, że łatwiej im oddychać w relacjach, że nie muszą już wszystkiego trzymać i kontrolować. Pojawia się więcej łagodności – wobec siebie i innych.
Dla wielu kobiet po 45. roku życia miłość nie oznacza już intensywności ani walki o uwagę.
Oznacza spokój, bezpieczeństwo i możliwość bycia sobą bez napinania się.
Gdy ciało przestaje być w ciągłej gotowości, serce nie musi się już chronić.
I bardzo często wtedy bliskość wraca – cicho, naturalnie, bez wysiłku.
Z mojego doświadczenia wynika, że gdy kobieta zaczyna z życzliwością i czułością kierować uwagę do ciała, bez pośpiechu i bez naprawiania, zdolność do miłości często wraca sama, jako efekt odzyskanego poczucia bezpieczeństwa.
Jeśli czujesz, że Twoje ciało potrzebuje więcej spokoju i ulgi, w Centrum Decyzja prowadzimy łagodną pracę z regulacją napięcia, opartą na uważnym kontakcie z ciałem i układem nerwowym.
Notka od autorki: Nie piszę tu po to, by zapomnieć o alchemii miłości, o tej magii, której potrzebujemy w sobie niezależnie od wieku. Wiedza o układzie nerwowym i teoria poliwagalna nie mają jej nam odebrać, lecz pomóc ją pomieścić, bo bez spokoju w ciele nawet największa alchemia bywa trudniejsza do przeżycia, a tym bardziej do utrzymania miłości i bliskości.
Renata Oczkowska
Coach, Trener pracy z ciałem, Certyfikowany Provider TRE®
Źródła:
- Lowen, A. (1992). Bioenergetyka. Terapia ciała i umysłu. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
- Lowen, A. (1995). Radość. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
- Levine, P. A. (2018). Obudź tygrysa. Leczenie traumy. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
- Levine, P. A. (2020). Trauma i pamięć. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
- Van der Kolk, B. (2018). Strach ucieleśniony. Mózg, umysł i ciało w terapii traumy. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
- Porges, S. (2019). Teoria poliwagalna. Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.
Jak wspieramy w Centrum Decyzja?
Pomoc psychologiczna
Psychoterapia
Coaching
Praca z ciałem
Warsztaty
Psychoedukacja
“Moja przygoda z Panią Małgosią na pewno się nie zakończyła bo w "awaryjnych" sytuacjach jest to najlepsza osoba, która potrafi człowieka wyciągnąć z przysłowiowego psychicznego dołka. Dzięki niej nabierałam dystansu do wielu spraw i byłam gotowa na rozpoczęcie fajnego życia.”
“Dobre rzeczy zaczynają się od decyzji , naprawdę... A jak już się ją podejmie warto mieć przy sobie osoby, które pomogą nam ją zrealizować, będą towarzyszyć na każdym kroku i wspierać całym sobą. Tutaj można je znaleźć.”
“W 8 miesięcy zrobiłam więcej niż poprzednie terapie, na których byłam łącznie 5 lat. Zdecydowanie polecam.”
“Zarówno sesje indywidualne jak i warsztaty prowadzone przez panią Małgorzatę Wojnarowską to wyjątkowe doświadczenie. Jestem pod wrażeniem ilości informacji wyciąganych z tych spotkań.”
“Widzę ile delikatności i szacunku ma pani Małgorzata do tych obszarów w człowieku, które łatwo można zranić i odrzucić - dzięki jej podejściu zaczęłam sama siebie inaczej traktować”
“Ukończyłam terapię pod okiem Pani Małgorzaty i polecam ją bez wahania! Jest niezwykle empatyczną i godną zaufania osobą, która wprowadza bardzo bezpieczną atmosferę podczas sesji, pozwalającą na otwarcie się ze swoimi problemami i poczucie się zaopiekowanym.”